Startup hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt nhất [Phần 2]

“Do things that don’t scale” (làm những việc mà không nhân rộng ra được) đã trở thành câu “thần chú” cho startups. Hãy cùng WorkTime tiếp tục đọc những chia sẻ về những việc làm nhỏ nhặt nhất nhưng mang lại những ý nghĩa lớn lao sau này cho các startup nổi tiếng và bài học mà các startup mới có thể học được theo những trải nghiệm của Paul Graham ở Y-Combinator.

Trải nghiệm – Experience

Tôi đã cố gắng để nghĩ ra một cụm từ để diễn tả mức độ mà bạn nên quan tâm đến người dùng của mình, và tôi nhận ra Steve Jobs là người đã làm được điều đó: đỉnh tới mức điên rồ (insanely great). Steve đã không sử dụng “insanely” (một cách điên rồ) như một từ đồng nghĩa với “very” (rất). Mà ý ông có nghĩa là điều đó thực sự phải tập trung vào chất lượng của việc thực hiện đến mức độ mà nó có thể làm thay đổi cuộc sống hàng ngày một cách tốt hơn.

Tất cả các startup thành công nhất mà chúng tôi đã đầu tư đều có được trình độ quan tâm đến người dùng như thế này, và điều này thì không có gì lạ với những người mong muốn trở thành một nhà sáng lập trong tương lai. Điều mà những nhà sáng lập mới không nhận ra, đó là việc truyền sự “insanely great” vào trong starup của họ ngay từ ban đầu. Khi Steve sử dụng cụm từ này, Apple Inc đã là một công ty nổi tiếng. Ý ông khi nói về máy tính Mac (và cả những tài liệu đi kèm nó và cả việc đóng gói) phải thật sự “ám ảnh” khách hàng bởi việc thiết kế và hoàn thiện đỉnh của đỉnh (insanely well design and manufactured). Điều này không khó hiểu với các kỹ sư. Nó chỉ là một cách thể hiện tuyệt đối hơn cho việc thiết kế và hoàn thiện phải thực sự chất lượng và nuột nà đến cực đỉnh.

Điều gây khó khăn cho các nhà sáng lập (và ngay cả chính Steve khả năng cũng gặp phải) là hình dung được những gì “insanely great” đã trở thành sau này khi nhìn lại những ngày đầu của startup. Đó không phải là do sản phẩm hoàn hảo, mà chính là sự trải nghiệm của người dùng của bạn. Sản phẩm chỉ là một phần của sự trải nghiệm đó. Đối với một công ty lớn thì quả thật đó nhất thiết phải là một sự ưu tiên. Nhưng bạn có thể và nên trao cho user của bạn những trải nghiệm tuyệt vời ngay từ những ngày đầu, kể cả khi sản phẩm không hoàn hảo hay chưa thực sự hoàn thiện, bạn sẽ thành công nếu tạo ra sự khác biệt có chủ ý.

Bạn có thể làm điều đó không? Có lẽ là có thể làm được.
Nhưng tốt nhất có nên làm như vậy không? – Câu trả lời là Có.

Gắn kết với người dùng ban đầu không chỉ là một phương pháp để tạo đà cho tăng trưởng. Đối với các startup thành công, đó là một phần cần thiết tạo ra những ý kiến phản hồi không ngừng của người dùng để giúp làm sản phẩm tốt hơn. Tạo ra một phép thử sản phẩm không phải là một điều nhỏ nhặt. Ngay cả khi bạn khởi đầu bằng việc những startup thành công nhất làm, bằng việc xây dựng cái bản thân bạn cần, thì những thứ đầu tiên bạn xây dựng cũng chưa hẳn đã tốt ngay. Ngoại trừ việc đặt tên miền, những việc khác hầu như không hướng đến mục đích hoàn hảo ngay từ ban đầu.  Đặc biệt trong lĩnh vực phần mềm, điều tốt nhất là mang đến cho người dùng những tính năng cơ bản đầu tiên ngay khi sản phẩm có công dụng, và xem xem người dùng làm gì với nó. Cầu toàn chỉ là cái cớ để trì hoãn, trong mọi trường hợp, người dùng ban đầu hầu như chưa thể xác định được ngay kể cả bạn có là một trong số họ.

Phản hồi bạn có từ việc tương tác trực tiếp với những người dùng đầu tiên sẽ là những điều vô giá mà bạn có. Khi bạn trở thành một công ty lớn, bạn phải dùng cách nghiên cứu theo các nhóm, lúc đó ạbn sẽ ước bạn có thể đến nhà hay văn phòng của user để quan sát họ khi họ sử dụng như bạn đã từng làm khi chỉ có một ít trong số họ.

Ngọn lửa – Fire

Đôi khi bí quyết đúng đắn (mà vẫn là một việc không nhân rộng được) là tập trung vào một thị trường thật hẹp. Nó giống như bạn giữ ngọn lửa nhỏ cho thật nóng trước khi thêm củi vào để bùng cháy.

Đó chính là điều mà Facebook đã làm. Đầu tiên Facebook chỉ dành cho sinh viên Harvard. Họ cho rằng sản phẩm này thực sự là của họ, do đó đã có một số lượng lớn tới vài nghìn người trong số đó đăng ký. Sau khi Facebook dừng việc chỉ cho sinh viên Harvard, nó vẫn được duy trì cho một số lượng nhất định các trường đại học trong một thời gian. Khi tôi phỏng vấn Mark Zuckerberg tại Startup School, anh ấy nói rằng anh đã phải tạo ra hàng tá danh sách cho mỗi trường để tạo ra được một trang web thân thiện khiến cho sinh viên gắn bó như ngôi nhà thứ hai của họ.

Bất kỳ startup nào có thị trường lớn thì đều phải bắt đầu từ một thị trường con. Sẽ rất đáng để đặt câu hỏi: Có một thị trường nhỏ nào mà chúng ta có thể tiếp cận được số lượng user lớn một cách nhanh chóng?

Hầu hết các startup sử dụng chiến lược ngọn lửa này đều bắt đầu một cách vô thức. Họ tạo ra một cái gì đó cho chính họ và bạn bè, những user đầu tiên, và chợt nhận ra sau đó là họ có thể mang sản phẩm đó đến một thị trường rộng lớn hơn. Chiến lược này càng hiệu quả nếu bạn thực sự làm điều đó một cách vô thức. Sẽ cần phải chú ý về điều này, bởi nếu bạn không tạo ra một sản phẩm cho chính mình và bạn bè, hoặc bạn có tạo ra sản phẩm nhưng bạn bè của bạn không phải là những user đầu tiên, thì bạn sẽ không còn ở trong một thị trường ban đầu hoàn hảo nữa.

Trong số các công ty, thì người dùng đầu tiên lý tưởng nhất chính là các startup khác. Họ là những người rất thoải mái đón nhận những cái mới vì họ mới vừa bắt đầu và họ hầu như chưa đưa ra lựa chọn. Thêm nữa, khi họ lớn mạnh, họ sẽ phát triển rất nhanh và bạn sẽ phát triển cùng với họ. Đây là một trong những lợi thế không lường trước được của mô hình Y Combinator (YC) và đặc biệt giúp cho YC trở nên lớn mạnh. B2B startup của YC hiện nay có một thị trường ngay lập tức với hàng trăm các startup khác nhau đã sẵn sàng trong tầm tay.

Học tập Meraki

Đối với các startup về phần cứng, có một biến thể về việc làm những việc không nhân rộng mà chúng ta gọi là làm như Meraki. Mặc dù chúng tôi không đầu tư cho Meraki, nhưng do nhà sáng lập là sinh viên của Robert Morris nên chúng tôi biết câu chuyện của họ. Họ đã bắt đầu bằng việc thực sự nhỏ, đó là tự lắp ráp các bộ routers.

Các startup về phần cứng phải đối mặt với vấn đề mà các startup phần mềm không có. Đó là việc đặt hàng tối thiểu cho việc sản suất ở nhà máy thường lên đến vài trăm ngàn đô/đơn hàng. Điều này dẫn đến việc (mà chúng tôi gọi là catch-22) nếu không có sản phẩm, bạn không thể tạo ra một sự tăng trưởng cần thiết để có thể có tiền cho việc sản xuất sản phẩm. Trước đây khi startup phần cứng phải dựa vào các nhà đầu tư về tiền và cần phải có khả năng thuyết phục tốt. Giờ đây, sự xuât hiện của crowdfunding (*gọi vốn cộng đồng – ND) (hay về bản chất chính xác hơn là các đơn đặt hàng trước) đã giải quyết khá tốt vấn đề này. Nhưng ngay cả như vậy, tôi vẫn muốn khuyên các startup làm như Meraki lúc ban đầu nếu họ có thể. Đó là điều mà Pebble đã làm. Nếu Pebbles không tự lắp ráp hàng trăm chiếc đồng hồ đầu tiên, họ có thể đã không bán được 10 triệu USD khi họ xuất hiện trên Kickstarter (kênh gọi vốn crowdfunding nổi tiếng).

Giống như việc chú ý đến những khách hàng đầu tiên, tự chế tạo những sản phẩm đầu tiên hóa ra lại tạo nên những giá trị ban đầu cho startup về phần cứng. Bạn có thể tinh chỉnh nhanh hơn nhiều khi bạn trực tiếp làm, và bạn có thể học được những điều bạn chưa bao giờ nghĩ đến. Eric Migicovsky nhấn mạnh anh đã học được rất nhiều từ giá trị của nguồn lực tự chế tạo với Pebble.

Tư vấn – Consult

Đôi lúc chúng tôi tư vấn cho những nhà sáng lập của các startup B2B về việc cần phải cực kỳ gắn kết với người dùng, hãy chọn một user và coi họ như những người tư vấn chuyên nghiệp cho bạn để xây dựng một sản phẩm/dịch vụ gì đó như chỉ dành riêng cho họ. Hãy phục vụ khách hàng đầu tiên tốt nhất có thể và điều chỉnh sản phẩm của bạn đến khi nó phù hợp với nhu cầu khách hàng một cách hoàn hảo nhất và khi đó bạn sẽ nhận ra là bạn đã tạo ra một sản phẩm mà các user khác cũng muốn sử dụng. Ngay cả khi không có nhiều người dùng như vậy thì cũng sẽ có một vài khu vực lân cận có người dùng tiềm năng. Miễn là bạn có thể tìm thấy một người dùng có nhu cầu thực sự và muốn giải quyết được nhu cầu của họ, bạn sẽ có một chỗ đứng trong việc mang đến một cái gì đó hữu ích và đó là điều tốt nhất một startup cần lúc ban đầu.

Tư vấn là một ví dụ kinh điển của việc làm những việc nhỏ nhặt không nhân rộng được. Nhưng (cũng giống như làm việc tốt tự nguyện) việc này sẽ an toàn trong khoảng thời gian bạn sẽ không được trả công. Đó là khi công ty đạt đến điểm giới hạn. Trong khi bạn vẫn là một công ty mà đơn thuần giúp đỡ khách hàng một cách chu đáo, thì dù bạn không giải quyết được hết các vấn đề của họ, họ vẫn sẽ thầm cảm ơn bạn. Nhưng khi họ phải trả tiền cho sự chu đáo đó, và nhất là khi phải trả tiền theo giờ, thì họ sẽ mong muốn bạn làm tốt tất cả mọi việc.

Một ví dụ của kỹ thuật tư vấn dành cho việc tìm kiếm những người dùng thờ ơ là tự sử dụng sản phẩm của mình thay cho họ. Chúng tôi đã làm việc này tại Viaweb. Khi chúng tôi tiếp cận một vài doanh nghiệp và hỏi họ có muốn sử dụng sản phẩm của chúng tôi để tạo gian hàng trực tuyến (online store), một số đã nói không, nhưng họ sẽ vẫn đồng ý để chúng tôi tạo một cái cho họ. Và vì chúng tôi muốn làm mọi thứ để có được người dùng, chúng tôi đã làm việc đó. Thực sự chúng tôi cảm thấy khá hổ thẹn vào lúc đó. Thay vì tổ chức hợp tác chiến lược với các tổ chức thương mại điện thử khác, chúng tôi đã phải cố gắng bán những thứ vụn vặt như bút hay quần áo dành chon nam. Nhưng khi nhìn lại, đây lại chính xác là những điều cần phải làm. Vì nó dạy cho chúng tôi biết cảm giác của người dùng khi sử dụng sản phẩm của mình. Đôi khi những vòng lặp phản hồi của khách hàng đến như ngay tức khắc. Ở giữa những thời điểm xây dựng trang web cho người dùng đầu tiên, tôi đã tìm thấy tôi cần những tính năng gì mà chúng tôi chưa có, và ngay lập tức chúng tôi dành thời gian xây dựng nó và tiếp tục hoàn thiện website.

Dịch: Seedforaction Team

Biên tập và minh họa: WorkTime từ TechElite Inc

Đọc thêm:

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt nhất – Phần 1

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhặt nhất – Phần 3